Wat betekenen de wijzigingen op de Aanbestedingswet 2012 voor u?

Wat betekenen de wijzigingen op de Aanbestedingswet 2012 voor u?

Andrea del Castilho

Inkoopadviseur

Eindelijk zijn dan op 1 juli de wijzigingen op de Aanbestedingswet 2012 in werking getreden. Tegelijk  is ook het flankerend beleid van die wet, namelijk de ARW 2012, de Gids Proportionaliteit en de Uniforme Eigen Verklaring in werking getreden. Een aantal bepalingen van de Aanbestedingswet is nader uitgewerkt in het Aanbestedingsbesluit. Ook dat besluit is herzien. De links naar alle relevante documenten vindt u onderaan dit artikel.

Deze herziening heeft natuurlijk gevolgen voor u als aanbestedende dienst. In dit artikel stip ik in dat kader enkele belangrijke wijzigingen van de Aanbestedingswet aan. Ook geef ik enkele wijzigingen aan van de Gids Proportionaliteit. In opvolgende artikelen zullen deze onderwerpen uitgebreider worden behandeld.

Elektronisch aanbesteden

Natuurlijk doet uw organisatie al aan elektronisch aanbesteden, u moet immers TenderNed gebruiken voor alle verplichte aankondigingen. Echter, vanaf 1 juli 2017 is het voor alle opdrachten boven de Europese drempelwaarden, inclusief alle sociale en andere specifieke diensten met een opdrachtwaarde van boven de Euro 750.000,-, wettelijk verplicht om de gehele aanbestedingsprocedure digitaal te laten verlopen. Dus niet alleen de publicatie en de communicatie maar ook de inschrijving en beoordeling. Wees er daarom op bedacht dat uw organisatie per 1 juli 2017 zodanig moet zijn ingericht, dat zij in staat is om volledig elektronisch te kunnen aanbesteden.

Nieuwe procedures

Het innovatiepartnerschap is een van de nieuwe procedures, die in de herziene Aanbestedingswet worden geïntroduceerd. Met deze procedure wordt meer ruimte geschapen voor dialoog met de markt en voor het uitvragen van innovatieve oplossingen. Deze procedure is bestemd voor overheidsopdrachten, die gericht zijn op ‘ontwikkeling en aanschaf van een innovatief product of werk of een innovatieve dienst welke niet reeds op de markt beschikbaar is’. Aanbestedende diensten kunnen met een of meer marktpartijen een samenwerking aangaan, om nieuwe of innovatieve producten te ontwikkelen.

Een tweede nieuwe procedure is de Mededingingsprocedure met onderhandeling (MMO). Deze procedure lijkt op de concurrentiegerichte dialoog. Een verschil met de concurrentiegerichte dialoog is dat bij de MMO pas na een dialoogfase een eerste inschrijving plaatsvindt.
II-B diensten bestaan niet meer!

“Natuurlijk doet uw organisatie al aan elektronisch aanbesteden, u moet immers TenderNed gebruiken voor alle verplichte aankondigingen.”

Hiervoor zijn de ‘ Sociale en andere specifieke diensten’ in de plaats gekomen. Onder deze categorie vallen sommige diensten, die vroeger onder het II-B regime vielen. Het betreft diensten van onder meer de gezondheidszorg, onderwijs, enkele juridische diensten, maatschappelijke dienstverlening en administratiediensten voor onderwijs. Is de opdrachtwaarde minder dan € 750.000,-, dan is een meervoudig onderhandse procedure vaak voldoende. In ieder geval dient de opdracht, wanneer er sprake is van een duidelijk grensoverschrijdend belang, te worden aangekondigd. Ook dient het gunningsbericht te worden gepubliceerd.

Uniform Europees Aanbestedingsdocument vervangt Eigen verklaring

Vanaf 1 juli jongstleden is het Nederlandse model eigen verklaring vervallen. Daarvoor in de plaats is het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) gekomen. Het UEA is een Europees standaard document dat wordt toegepast op aanbestedingen zowel boven, als onder de drempel. Aanbestedende diensten zijn verplicht om deze verklaring te hanteren.

Voor opdrachten boven de drempel is het gebruik van een UEA verplicht. Voor opdrachten onder de drempel is het gebruik van de UEA alleen verplicht, indien u zou besluiten om bij aanbestedingen uitsluitingsgronden en/of geschiktheidseisen te stellen.

Het Ministerie van Economische Zaken heeft in het kader van de UEA een interactief pdf-formulier ontwikkeld. Dit formulier bestaat uit een deel dat door de aanbestedende dienst wordt ingevuld en een deel dat door de inschrijvers wordt ingevuld. Het UEA verschilt slechts op enkele punten van de vroegere Nederlandse Eigen Verklaring.

Percelenregeling en clusteren

Ook op het vlak van percelen en clusteren zijn veranderingen ingetreden. In principe bent u als aanbestedende dienst verplicht om een opdracht in percelen op te splitsen. Besluit u dat niet te doen, dan moet u dat in de aanbestedingsstukken motiveren. U mag de opdracht echter niet onrechtmatig splitsen, dat wil zeggen met het doel om de aanbestedingsregels te ontduiken. Ook is het nu mogelijk om een maximum te stellen aan het aantal percelen dat aan een partij kan worden gegund. Het omgekeerde kan echter ook het geval zijn: dat het juist, vanuit het proportionaliteitsbeginsel bezien, beter is om geen beperking aan te brengen in het aantal percelen dat u aan een partij wil gunnen.

Daarnaast is het u in principe verboden om opdrachten te clusteren, dat wil zeggen om verschillende kleine opdrachten in een aanbesteding onder te brengen. Besluit u dat toch te doen, dan dient u dit in de aanbestedingsstukken te motiveren.

“Het is nu mogelijk om een maximum te stellen aan het aantal percelen dat aan een partij kan worden gegund.”

Gunningcriteria

Voor de herziening van de Aanbestedingswet 2012 op 1 juli jongstleden, bestonden er twee gunningcriteria, namelijk: laagste prijs en economisch meest voordelige inschrijving (EMVI). Met de herziening is dit onderscheid komen te vervallen. Onder de paraplu van EMVI zijn er nu drie gunningcriteria, namelijk:

Beste prijs-kwaliteitverhouding (Beste PKV/BPKV)
Laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit (laagste KBK) en
Laagste prijs (LP).
LP wordt nu dus niet meer als de tegenhanger van EMVI gezien. BPKV wordt bij opdrachten boven de Europese drempel het uitgangspunt. Kiezen voor LP mag alleen, indien dat in de aanbestedingsstukken wordt gemotiveerd.

De Gids Proportionaliteit

Ook de Gids Proportionaliteit, hét naslagwerk op het gebied van de praktische invulling van het proportionaliteitsbeginsel, is sinds 1 juli jongstleden op enkele punten aangepast .

Als aanbestedende dienst moet u de voorschriften van de Gids verplicht toepassen of afdoende motiveren waarom u dat niet doet.

Links naar documenten
Hieronder treft u de links aan naar de documenten die betrekking hebben op de herziening van de Aanbestedingswet 2012 en flankerend beleid: